در واقع پروتئین یک جزء اساسی در یک رژیم غذایی سالم است. بیشتر ما از زمان کودکی با آن آشنا شدهایم، احتمالا از وقتی که به ما گفته میشد گوشت ما را «بزرگ و قوی» میکند.
همهی پروتئینهایی که میخورید از واحدهای کوچکی بنام اسیدهای آمینه تشکیل شدهاند. غالبا اسیدهای آمینه را به عنوان «بخشهای اساسی سازندهی پروتئین» توصیف میکنند، چرا که با گرد هم آمدن این واحدهای کوچک به شکلهای مختلف، پروتئین بوجود میآید.
شاید تا به حال درمورد این قضیه فکر نکرده باشید، اما تمام پروتئینهای غذایی یکسان نیستند. ترتیب قرارگیری اسیدهای آمینهای که سفیدهی یک تخم مرغ را میسازد، با چیدمان اسیدهای آمینهای که پروتئین موجود در یک لیوان شیر را میسازد بسیار متفاوت است.
وقتی برای تامین پروتئین بدنتان غذاهای مختلف میخورید، پس به این معناست که غذاهای مختلف شامل پروتئینهای مختلف هستند، اگرچه همهی آنها از اسیدهای آمینه ساخته شدهاند.
برای مثال، پروتئین موجود درشیر یا ماست، کازئین و پروتئین وی نامیده میشود. زمانی که گوشت یا ماهی یا مرغ میخورید، در واقع پروتئینی به نام کلاژن و میوزین را میخورید. حبوبات حاوی پروتئینی بنام لژومین، و تخم مرغ هم حاوی تعداد زیادی پروتئینهای مختلف از جمله آویدین و آلبومین است.
هرکدام ازاین پروتئینها ویژگیهای خود را دارند، چرا که از توالی منحصر بفرد اسیدهای آمینه تشکیل شدهاند. و زمانی که پروتئینها هضم و جذب میشوند، اسیدهای آمینهشان برای ساختن پروتئینهای درون بدن مورد استفاده قرار میگیرد.
پروتئینهایی که بدن شما میسازد
همانطور که غذاهای پروتئینی در دستگاه گوارش شما حرکت میکنند، درنهایت به اسید آمینههای منفرد تجزیه میشوند و جذب رگهای خونی میشوند. سپس بدن شما میتواند با استفاده از این ساختارهای اصلی تا ۵۰۰۰۰ پروتئین مختلف بسازد که هرکدام ساختار، و عملکرد خاصی دارند که به نوع چیدمان اسیدهای آمینهشان بستگی دارد.
مادامی که بدن شما همهی مواد اولیهی مورد نیازش که به شکل اسیدهای آمینه هستند را داشته باشد، میتواند پروتئینهای مهم بدن را بسازد. گوناگونی پروتئینها از آنزیمهایی که سرعت واکنشهای شیمیایی را در بدن افزایش میدهند شروع شده و به هورمونهایی که به عنوان پیام رسانهای شیمیایی عمل میکنند خاتمه مییابد.
پروتئینهای دیگر، به فعالیتهای ایمنی بدن کمک میکنند یا وظیفهی حمل و نقل مواد مغذی را در بدن برعهده دارند، و البته پروتئینهایی در بدن وجود دارد که ساختار استخوانها، پوست، مو، ناخنها و ماهیچهها را میسازند.
شما بطور روزانه به پروتئین احتیاج دارید
به دو دلیل خوردن میزان صحیح پروتئین و انواع درست آن بطور روزانه از اهمیت زیادی برخوردار است. اول اینکه اگر در رژیم غذاییتان دائما کمبود پروتئین داشته باشید، بدنتان ناچار است شروع به تجزیهی پروتئینهای داخل بدنتان کند تا اسیدهای آمینهی مورد نیاز برای تولید مهمترین پروتئینهای بدن را فراهم کند.
پروتئینهای کامل و ناقص
نوع پروتئینی که ما میخوریم نیز اهمیت زیادی دارد. از میان ۲۰ نوع اسیدهای آمینهای که برای ساختن پروتئینها لازم است، ۹ تا از آنها ضروری نامیده میشود که باید از رژیم غذایی تامین شوند، چرا که بدن نمیتواند آنها را بسازد.
پروتئینهایی که از منابع حیوانی تامین میشوند، مانند گوشتها، ماهی، مرغ، تخم مرغ، شیر و فراوردههای شیری شامل همهی اسیدهای آمینهی ضروری هستند، به همین دلیل به آنها پروتئین های کامل میگویند.
پروتئین های گیاهی در مواد غذایی مانند لوبیا، عدس، آجیل و همهی حبوبات غیر از دانههای سویا (و غذاهای پروتئینی که از سویا بدست میآیند مانند توفو، تمپه، شیرسویا یا پودر پروتئین سویا) وجود دارد.
پروتئینهای گیاهی فاقد یک یا چند اسید آمینهی ضروری هستند. به همین دلیل به آنها پروتئینهای ناقص گفته میشود. گیاه خواران با مصرف انواع مختلف غذاها تلاش میکنند تا اسیدهای آمینهی ضروری بدنشان را تامین کنند.
